مولوی عبدالحمید و سهل انگاری و بازی با قواعد شرعی در مورد تنگه ی هرمز
کاتب: سلیمان عبدالرحمن
قیچی کاری در شریعت الله صرفاً جهت عوام فریبی به کار می رود بخصوص اگر از سوی یک مبلغ یا خطیبی انجام شود که جایگاهی در میان مردم عوام داشته باشد و بخواهد به هر شیوه ای که شده این مردم عوام را نگه دارد و به اصطلاح عوام زده شده باشد.
مثلا عده ای بگویند که الله فرموده « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَقْرَبُوا الصَّلَاةَ» به نماز نزدیک نشوید و مثل علی اللهی ها و یزیدی ها و دروزی ها و نصیری ها و اسماعیلی ها و ذکری ها و… دست از نماز خواندن بکشند در حالی که اصل آیه این است که می فرماید: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَقْرَبُوا الصَّلَاةَ وَأَنْتُمْ سُكَارَىٰ حَتَّىٰ تَعْلَمُوا مَا تَقُولُونَ وَلَا جُنُبًا إِلَّا عَابِرِي سَبِيلٍ حَتَّىٰ تَغْتَسِلُوا ۚ (نساء/43)
قواعد فقهی هم با با توجه به مفهوم کلی شریعت الله به کار برده می شوند و از منابع شرعی استنباط شده اند و باید با شریعت الله و با سایر قواعد فقهی مدیریت و کنترل شوند.
در این زمینه به مثالی اشاره می کنیم که مولوی عبدالحمید جهت نشان دادن خوش خدمتی به دشمنان ایران به قاعده ای اشاره کرد و طی آن خواستار باز کردن تنگه هرمز شد. این قاعده می گوید:
«القدیم یترک علی قدمه: هرمسئله ای در قدیم چه حکمی داشته باشد برآن باقی خواهد ماند»
مثلا:کسی قصد دارد که شخصی را از عبور و مروردر مسیری قدیمی منع کند؛یا از بردن آب در جوی آب قدیمی که از مزرعه او می گذرد منع کند؛یا از مصرف کردن آب در رود قدیمی که در مزرعه او هست مانع شود و دلیلش این باشد که این راه یا این جوی آب یا این رود خانه از ملک شخصی وی می گذرد ؛سخن وی قابل قبول نیست .به دلیل اینکه هرمسئله ای در قدیم چه حکمی داشته برآن باقی خواهد ماند ؛تا زمانی که دلیلی آورده شود و ثابت کند که بکارگیریش بتازگی بوده است نه در قدیم.
اما این قاعده با اصول و قواعد دیگری مدیریت می شود؛ به عنوان مثال با قاعده ی :
«الضرر لایکون قدیما؛ در ضرر، قدمت اعتبار ندارد».
یعنی حکم قدیمی بودن چیزی که در آن ضرر فاحش و واضحی است اعتبار ندارد.چون ضرر شرعا باید کنار گذاشته شود .
مثلا: کانال فاضلابی متعفن در معابر عمومی باشد و منشا آلودگی و ضرر باشد به خاطر آلودگی و ضررش می توان مانع عبورش شد هر چند در مسیری قدیمی واقع شده باشد.
یا عبور دشمنان از مسیری عمومی که عبور این دشمن به ضرر مسلمین تمام شود.
یا نگرفتن و بخشش حق و حقوقی که باعث صدمه دیدن و ضرر رسیدن به مومنین و تقویت دشمنان شود در حالی که قبلاً گرفته نشده باشد.
ای کاش مولوی عبدالحمید جامعتر و بر اساس فقه جامع اسلامی صحبت می کرد.