تمرکز بر دفع کفار محارب آمریکائی – صهیونی از منظر فقه حنفی و پرهیز از مسائل جانبی
کاتب: محمد اسامه
زمانی که کفار محارب خارجی بر دارالاسلام هجوم می آورند فقه حنفی نیز همانند سایر مذاهب اسلامی، بر اصول دفاع از دارالاسلام و مقابله با تهاجم خارجی تأکید جدی دارد.
جهاد دفاعی یا جهاد الدفع «فرض عین» است و در فقه حنفی، هنگامی که کفار به دارالاسلام حمله میکنند، جهاد دفاعی بر مسلمانان واجب و فرض عین میشود.
جهاد کلاً فرض است اما این وجوب میتواند فرض کفایی باشد (یعنی با اقدام عدهای از مسلمانان، از دیگران ساقط میشود) اما در صورت عدم کفایت آن عده، یا در مواردی که دشمن به طور مستقیم به شهرها و مرزهای اسلامی حمله کند، فرض عین میشود، یعنی بر هر مسلمانی با زبان یا مال یا جان یا قلب و دعا، واجب است که به دفاع و جهاد برخیزد. در این صورت این فرض عین همچون فرض عین نماز است که در هر حالتی از مومنین ساقط نمی شود مادام که دیوانه یا بیهوش نیست.
ابوحنیفه و دیگر فقهای حنفی معتقدند که حفظ جان و مال و دین مسلمانان از اوجب واجبات است و در صورت تهاجم دشمن، دفاع از اینها حتی اگر به قیمت تلفات باشد، ضروری است و این پاسخی بر بهشخی از شبهات مولوی عبدالحمید است که فقط تلفات را برجسته می کند؛ اگر او در عصر پیامبران بود در هیچ جهادی مشارکت نمی کرد و جزو گروه منافقین می بود.
در کنار این،مذاکره و تلاش برای صلح در فقه حنفی مشروع و مورد تأیید است، اما این امر مشروط به آن است که به مصلحت مسلمانان باشد و موجب ضعف یا تسلیم شدن در برابر دشمن نگردد. اگر دشمن نیت سوء داشته باشد یا به تعهدات خود عمل نکند و یا همچون آمریکا دچار آنهمه غدر و خیانت و تضادگوئی و دروغ شود، ادامه دیپلماسی بیمعنا میشود و وظیفه به سمت دفاع مسلحانه تغییر مییابد.
اینهم برای مولوی عبدالحمید که با شعار دیپلماسی می خواهد دارالاسلام به هر ذلتی تن دهد.
علاوه بر این، فقهای حنفی نیز بر اهمیت وحدت کلمه و اطاعت از «اولیالامر» در مسائل دفاعی و امنیتی تأکید دارند. سخنانی که در شرایط تهاجم خارجی، به جای بسیج عمومی و تقبیح دشمن، بر نقاط ضعف داخلی (آن هم از جنبهای که میتواند وظیفه دفاع را تحتالشعاع قرار دهد) تمرکز کنند، ممکن است به تضعیف اراده امت اسلامی در دفاع از خود و حتی ایجاد تفرقه و فتنه تعبیر شوند.
هر مومن اهل دعوت و جهادی که به با ایمان خالص به الله و روز قیامت اگر به آیات قرآن کریم احادیث صحیح رسول الله صلی الله علیه وسلم و فقه حنفی نگاه کند متوجه می شود:
اگر جنگی از سوی دشمنان بر «دارالاسلام» تحمیل شده و با وجود تلاشهای دیپلماتیک، به دلیل خیانت و نقض عهد متجاوز، دیپلماسی به نتیجه نرسیده باشد، در چنین شرایطی، تأکید صرف بر «ناتوانی دستگاه دیپلماسی در جلوگیری از جنگ» و «تلفات جانی و مالی» بدون اشاره به «تحمیل جنگ از سوی متجاوز» و «لزوم دفاع دارالاسلام و بسیج عمومی» خدمت به جبهه ی دشمنان در بخش جنگ روانی محسوب می شود.
چنین سخنانی، به جای تقویت روحیه مقاومت و وحدت در برابر دشمن، ممکن است گاه به تضعیف روحیه دفاعی، انحراف از مسئولیت اصلی جهاد دفاعی و ناخواسته همسویی با روایت دشمن تعبیر شوند، که این موارد با مبانی شریعت الله و فقه حنفی در تعارض است.
دفاع از دارالاسلام و محافظت از حاکمیت بر دارالاسلام و مقابله با متجاوز، در صورت تحمیل جنگ، بعد از نماز از اوجب واجبات است و تذکر بر مضرات جنگ باید در کنار تأکید بر فرض عین بودن جهاد در هنگام تهاجم کفار محارب خارجی و تاکید بر مظلومیت و حق دفاع، و محکومیت متجاوز قرار گیرد.