دکتر الحسن عبدالرحمن واتارا، از نمادهای تواضع و سادهزیستی در میان رهبران حاکم بر مسلمین
کاتب: عبدالملک اربابی مکرانی
رهبران زیادی در میان مسلمین را در تاریخ گذشته و حتی معاصر دیده ایم که به نشان داده اند هر کسی به هر میزانی که به اسلام نزدیکتر باشد به همان اندازه از تجملات دنیوی دور شده و برای آباد کردن قیامتش تلاش دارد. تصویری که از دکتر الحسن عبدالرحمن واتارا، رئیسجمهور ساحل عاج، در سرزمین وحی منتشر شده است، برای بسیاری از مسلمانان یادآور ارزشهایی است که اسلام بر آنها تأکید دارد؛ ارزشهایی همچون تواضع، فروتنی، دوری از تکبر و بیاعتنایی به مظاهر تجمل و تشریفات دنیوی.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، دکتر واتارا از پذیرش اقامت در کاخ سلطنتی و بهرهمندی از تشریفات ویژه خودداری کرده و ترجیح داده است همانند دیگر حجاج در فضای عمومی حج حضور داشته باشد.
حج، بزرگترین نمایش برابری امت اسلامی است؛ جایی که همه مسلمانان، فارغ از مقام، ثروت و جایگاه سیاسی، لباس احرام بر تن کرده و در برابر پروردگار خویش میایستند.
الله متعال میفرماید:إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ (حجرات/13) همانا گرامیترین شما نزد الله، پرهیزگارترین شماست.
از این رو، ارزش انسان در نگاه اسلام به مقام و قدرت نیست، بلکه به تقوا، اخلاص و بندگی خداوند بستگی دارد.
رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید: مَنْ تَوَاضَعَ لِلَّهِ رَفَعَهُ اللَّهُ.[1]هر کس برای الله فروتنی کند، الله او را بلندمرتبه میگرداند.
چنین رفتارهایی برای بسیاری از مسلمانان یادآور این حقیقت است که عزت و بزرگی در تواضع و بندگی الله نهفته است، نه در تشریفات و امتیازات ویژه.
یکی از نکات مورد توجه در این حضور، نبود حلقههای گسترده محافظان و کاروانهای تشریفاتی است. این موضوع برای بسیاری این پرسش را ایجاد کرده که چگونه یک رئیسجمهور میتواند با چنین آرامشی در میان مردم حضور داشته باشد اما مولوی عبدالحمید با آنکه تنها خطیب یک مسجد است در میان مردم بلوچ و حنفی مذهب خود باید اینهمه محافظ داشته باشد؟
هواداران دکتر الحسن عبدالرحمن واتارا این وضعیت را نشانهای از ثبات و امنیت کشور ساحل عاج و نتیجه سالها مدیریت سیاسی و امنیتی میدانند. آنان معتقدند که ایجاد امنیت، عدالت و ثبات، زمینه اعتماد و آرامش بیشتری را در جامعه فراهم کرده است.
از عبدالله بن عمر ـ رضی الله عنهما ـ روایت است که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمود: كُلُّكُمْ رَاعٍ فَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، فَالأَمِيرُ الَّذِي عَلَى النَّاسِ رَاعٍ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْهُمْ، وَالرَّجُلُ رَاعٍ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْهُمْ، وَالمَرْأَةُ رَاعِيَةٌ عَلَى بَيْتِ بَعْلِهَا وَوَلَدِهِ وَهِيَ مَسْئُولَةٌ عَنْهُمْ، وَالعَبْدُ رَاعٍ عَلَى مَالِ سَيِّدِهِ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْهُ، أَلاَ فَكُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ. [2] هریک از شما مسئولید و دربارهٔ رعیت خود سوال میشوید، بنابراین امیری که بر مردم گمارده شده مسئول آنان است و دربارهٔ آنان سوال خواهد شد؛ و مرد مسئول خانوادهی خود است و دربارهٔ آنان سوال خواهد شد؛ و زن مسئول خانهٔ شوهرش و فرزند اوست و دربارهٔ آنان سوال خواهد شد؛ و برده مسئول مال آقای خود است و دربارهٔ آن سوال خواهد شد؛ پس بدانید که همهٔ شما مسئولید و همهٔ شما دربارهٔ رعیت خود مورد سوال و بازخواست قرار خواهید گرفت.
بنابراین، یکی از مهمترین وظایف هر حاکم، تأمین امنیت، عدالت و آرامش برای مردم است.
حج به مسلمانان یادآوری میکند که همه مقامها و قدرتهای دنیوی گذرا هستند و آنچه باقی میماند، ایمان، تقوا و عمل صالح است.
برای بسیاری از مسلمانان، چنین صحنههایی یادآور این حقیقت است که ارزش و کرامت انسان در بندگی الله، تواضع، عدالت و خدمت به مردم است. در سرزمین وحی، جایی که میلیونها مسلمان در یک صف قرار میگیرند، مقامها و تشریفات رنگ میبازند و تنها تقوا و اخلاص باقی میماند. وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَىٰ ۚ وَاتَّقُونِ يَا أُولِي الْأَلْبَابِ (بقره/197)
[1] الألباني، السلسلة الصحيحة 2328
[2] أخرجه البخاري (2554)، ومسلم (1829)، وأبو داود (2928)، والترمذي (1705)